Safety and security: een collectieve verantwoordelijkheid

Donderdag 28 mei 2009
Martien Kesseler

Als het gaat om het begrip “Veiligheid” kan het Van Dale Groot woordenboek van het hedendaags Nederlands er niet veel mee: het komt niet verder dan “het veilig zijn”.

Veiligheid is volgens Maslov een van de primaire menselijke behoeften die vervuld dienen te zijn alvorens er sprake kan zijn van het openstaan voor verdere ontplooiing en groei.

Veiligheid kent een objectieve en een subjectieve kant: naast het veilig zijn is het je veilig voelen van belang. Hoewel je in een cijfermatig aantoonbaar veilige buurt kunt wonen, voelt dat even anders op het moment dat bij jou of bij de buren is ingebroken.
Veiligheid is daarnaast ook nog relatief en gebonden aan de context. Onze voorvaderen zouden zich in onze maatschappij uiterst onveilig voelen, is mijn inschatting, terwijl wij in de middeleeuwen niet erg op ons gemak zouden zijn.
Je beschermd weten en voelen tegen dreiging van natuurlijke (safety) of menselijke (security) aard, zou een omschrijving van veiligheid kunnen zijn.

Zoals veiligheid een basisbehoefte van de mens is, geldt datzelfde eveneens voor de samenleving. Maatschappelijke veiligheid is een noodzaak dat een fundament en platform geeft aan maatschappelijk leven en maatschappelijke ontwikkeling.
Dat wordt iedere keer weer pijnlijk duidelijk zodra die maatschappelijke veiligheid onder druk staat of is geschonden (natuurrampen c.q. terroristische aanslagen e.d.). Het dagelijks leven is ontwricht en alles staat in dienst van opvang van slachtoffers en beperking en herstel van schade. De aandacht voor veiligheid is groot, maar naarmate de tijd zijn werk doet verschuift de focus en vervaagt de prioriteit.
Maatschappelijke (on)veiligheid staat bloot aan vele invloeden. Diplomatie “met andere middelen” ofwel een gewapend conflict tussen naties is een wel heel extreme vorm van maatschappelijke onveiligheid. Daarnaast zien we conjuncturele (economische crisis) en sociaalculturele (jaren ’60 en ’70) aspecten die de mate van maatschappelijke
(on)veiligheid beïnvloeden.
Maatschappelijke veiligheid is een overheidsverantwoordelijkheid, wat onverlet laat dat er een collectieve verantwoordelijkheid bestaat naar vermogen bij te dragen aan instandhouding en verbetering.

Het Innovatieplatform voor maatschappelijke veiligheid van de Stichting Politie Vormingscentrum pakt de handschoen op en wil onderzoek naar en aanpak van bevordering van veiligheid in de samenleving stimuleren door het initiëren en sponsoren van vernieuwende projecten.
De leden van het Innovatieplatform hebben vanuit verschillende optieken en disciplines uitgebreide kennis en ervaring opgedaan en beschikken over aanzienlijke netwerken op het gebied van veiligheid in de samenleving. Zij zijn bereid gevonden hun expertise in te zetten om impulsen te geven aan het denken over maatschappelijke veiligheid, om bestaande kaders te doorbreken in visie en aanpak.
Ze zullen het niet mooier kunnen maken, wel veiliger.

Martien Kesseler